
«کلید» در ادبیات مقاومت فلسطین، قدرتمندترین نمادِ حق مالکیت و آرزوی بازگشت به وطن است. ریشه این نماد به واقعه «نکبت» در سال ۱۹۴۸ بازمیگردد؛ زمانی که صدها هزار فلسطینی به اجبار از خانههای خود اخراج شدند و در حالی که گمان میکردند این دوری تنها چند روز به طول میانجامد، کلیدهای خانههای سنگی خود را در جیب گذاشتند و از چارچوب درها گذشتند. امروز، آن کلیدهای فلزی قدیمی و زنگارده، از پدربزرگها و مادربزرگها به فرزندان و نوهها رسیده است تا به اشغالگران ثابت کنند که حافظه تاریخی یک ملت، با گذشت زمان پاک نمیشود. این کلیدها قباله زنده سرزمینی هستند که با زور و اشغال غصب شده است.
این نماد، پیام روشنی به رژیم صهیونیستی و حامیان آن دارد: «ما بازخواهیم گشت». کلید بازگشت نشاندهنده این حقیقت است که فلسطین، سرزمینی بدون ملت نبود که به ملتی بدون سرزمین داده شود؛ بلکه خانهای است که هنوز صاحبان اصلیاش، نقشهی دقیق اتاقها و درختان زیتون حیاطش را در سینه دارند. در اردوگاههای غزه و لبنان، تصویر کلید بر سردر خانههای موقت نقاشی میشود تا یادآور شود که اقامت در غربت، همیشگی نیست. این کلید، سلاحی است فرهنگی در برابر ادعاهای دروغینِ اشغالگری، و نشانی از امیدِ تخریبناپذیری که باور دارد روزی قفلهای زنگزدهی دروازههای قدس و حیفا و یافا، با دست صاحبان اصلیشان باز خواهد شد.

